Openbaar vervoer is zelden kostendekkend. Reizigersopbrengsten wegen niet op tegen de kosten, waardoor vervoerders subsidie ontvangen. Tegelijkertijd staan vervoersautoriteiten onder toenemende budgetdruk. Elke euro aan publiek geld moet daarom aantoonbaar waarde toevoegen voor de burger.
Auditors vragen in toenemende mate om verantwoording over de doelmatigheid en rechtmatigheid van subsidies en prestaties van gecontracteerde dienstverleners. Zeker bij tussentijdse contractwijzigingen met financiële gevolgen is het essentieel dat deze goed worden vastgelegd.
“Wij moeten als concessiemanagers op een vergelijkbare manier werken. Collega’s die zich bezighouden met contracten voor aanleg en onderhoud van infrastructuur doen dit al jaren.”
Met de introductie van zero-emissiebussen overwegen steeds meer provincies om zelf te investeren in materieel. Dit stelt andere eisen aan het contractbeheer. Denk aan de noodzaak om wijzigingen in assetwaarde te kunnen verantwoorden tijdens de looptijd van het contract.
De waarde van ov-concessies in Nederland is gestegen door langere looptijden (vaak tien jaar) en schaalvergroting via samenvoeging van concessies. Hierdoor zijn concessies nu vaak in handen van een klein aantal, veelal internationale vervoersbedrijven.
Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om het concessiebeheer te professionaliseren: betere grip op prestaties, risico’s en afspraken is essentieel.
Concessiebeheer is een kwestie van langetermijn-informatiemanagement. Wensen of bezwaren van stakeholders kunnen pas jaren later terugkomen in bijvoorbeeld een vervoerplan. Afspraken uit het verleden kunnen opnieuw relevant worden.
Vroeger waren concessiemanagers vaak tientallen jaren in dienst en fungeerden zij als het geheugen van de concessie. Tegenwoordig is het personeelsverloop groter en raakt waardevolle kennis versnipperd in losse documenten en e-mails. Professionalisering helpt deze kennis te borgen en beschikbaar te houden.
Openbaar vervoer vervult een belangrijke rol in verduurzaming, bereikbaarheid van steden en geeft mensen bewegingsvrijheid. Subsidie voor deze diensten is noodzakelijk omdat ze niet rendabel kunnen worden aangeboden. Concessiemanagers moeten ervoor zorgen dat deze publieke middelen zo effectief worden ingezet om maximaal bij te dragen aan het welzijn van burgers. Er zijn immers veel maatschappelijke uitdagingen zoals zorg, duurzaamheid, criminaliteit, economische ontwikkeling, onderwijs. Iedere euro kan maar één keer uitgegeven worden. Met andere woorden: de maatschappelijke baten van subsidie verstrekt voor het openbaar vervoer moeten een relatieve waarde tonen ten opzichte van maatschappelijke baten op andere beleidsterreinen. Er zijn duidelijke kansen om de efficiëntie van de besteding van OV-gelden te verhogen en de naleving te versterken door middel van professioneel contractmanagement.
Het digitaliseren van contractbeheer, ondersteund door een gecentraliseerde Contract Management Tool creëert één centrale bron van waarheid voor service contracten. Deze uniforme opslagplaats transformeert het subsidiebeheer van het openbaar vervoer. Dit is waarom:
Door contractmanagement te digitaliseren en één enkele bron van waarheid te creëren, kunnen concessiemanagers waarborgen dat elke euro aan OV-subsidie correct wordt gevolgd, transparant en juridisch compliant is, en maximaal maatschappelijk rendement oplevert.
Wat betekent professioneel contractbeheer in het openbaar vervoer? Daar zal ik de komende tijd over schrijven aan de hand van actuele vraagstukken die contractmanagers in de praktijk hebben. Onze blogs zetten we ook om in video’s die je vindt op ons YouTube kanaal.
Mocht je willen bijdragen aan de kennisvorming op dit gebied of een vraagstuk willen voorleggen? Dit zijn een paar onderwerpen die we zullen behandelen:
Laat het me weten als je op de hoogte wilt blijven of als je wilt dat we een specifieke casus toevoegen.
